Wieści, archeologia Gniewkowa

W niedzielę 19 lutego nasza toruńska uczelnia obchodziła swoje Święto. W tym roku, nie ma co ukrywać, mało odczuli to studenci – nie było dnia wolnego 😉 Warto przypomnieć, że Święto to obchodzone jest w dniu urodzin Patrona, czyli Mikołaja Kopernika. W tym roku była to już 544 rocznica.

Archeologia Jakubowa: na kopernikańską rocznicę pomiarów dokonuje rodowity torunianin, Mateusz Ruciński :)

Archeologia Jakubowa: na kopernikańską rocznicę pomiarów dokonuje rodowity torunianin, Mateusz Ruciński 🙂

Tymczasem u nas, tj. w zespole Archeologii Jakubowej, w końcową fazę wchodzą pracę nad publikacją dotyczącą badań w Gniewkowie. Ekipa pod kierunkiem ówczesnych pań doktor Krystyny Sulkowskiej-Tuszyńskiej i Małgorzaty Grupy prowadziła tu prace wykopaliskowe latem 2005 roku. Kto był, ten na pewno zapamiętał tę jedną z największych w dziejach Instytutu Archeologii UMK ekspedycji badawczych (6o osób!) i szeroki zakres prowadzonych prac. Wśród najwspanialszych odkryć trzeba wymienić relikty drewnianej zabudowy i drogi moszczonej drewnem, liczne przykłady zabytków metalowych (podkowy!) i ceramicznych, w tym świadczących o funkcjonowaniu tu karczem. Już niebawem wszystko to znajdzie się w publikacji przygotowywanej przez prof. Tuszyńską. Warto zwrócić na tę pozycję uwagę, bowiem Gniewkowo może i jest obecnie niewielkim spokojnym miasteczkiem niedaleko Torunia, ale kiedyś była to stolica! Stolica Księstwa Gniewkowskiego.

W ramach prac nad publikacją przez kilka ostatnich tygodni trwała u nas „archeologia magazynowa”, kiedy to pani profesor przy pomocy Natalii i Jakuba przeglądała kolejne zakamarki i kartony z myślą „co by tu jeszcze ciekawego z Gniewkowa pokazać?…”. Przeglądała też i archiwa swojego komputera, i dlatego możemy Was dziś uraczyć fotografią z badań gniewkowskich sprzed 12 lat. Na drugim planie pomiarów dokonują trzy Filary tamtej ekspedycji – Monika Słomczewska, Asia Słońska i Aga Wojciechowska. Na pierwszym, późniejsza pani redaktor z Archeologii Jakubowej, zadumana nad błotem w swoim wykopie… Ale za to jaki piękny kociołek potem tam „wyszedł”… 🙂

Archeologia Jakubowa: wykopaliska Gniewkowo 2005

Archeologia Jakubowa: wykopaliska Gniewkowo 2005

Na koniec – kto jeszcze nie odwiedził, ten niech gna do Muzeum Etnograficznego na wspaniałą wystawę Biały? Czarny? Czerwony? O symbolice kolorów. Kolejna znakomita wystawa w tym muzeum! Ale spieszcie się – będzie ona jeszcze tylko do kwietnia!

Zaproszenie na obronę doktoratu

Witamy w Nowym Roku 🙂

Zapraszamy serdecznie na publiczną obronę rozprawy doktorskiej

mgr Małgorzaty Pytlak

„Późnośredniowieczny warsztat garncarski ze Smolnicy. Rekonstrukcja procesu wytwarzania naczyń”

przygotowanej pod kierunkiem dr hab. Krystyny Sulkowskiej-Tuszyńskiej, prof. UMK.

Obrona odbędzie się 31 stycznia 2017 r. o godzinie 12:00 w Instytucie Archeologii UMK w Toruniu. Recenzentami w przewodzie doktorskim są prof. dr hab. Hanna Kóčka-Krenz i dr hab. Michał Kara.

Doktorantka jest archeologiem z wieloletnią praktyką i ogromnym doświadczeniem. Jej praca doktorska powstała jako efekt długich dociekań teoretycznych i praktycznych doświadczeń. Każdy, kogo na przykład nurtuje tajemnica produkcji naczyń kulistodennych powinien we wtorek stawić się na obronie!

A Archeologia Jakubowa krzyczy z całych sił, by być słyszaną aż w Gorzowie – Pani Małgosiu, POWODZENIA!!!

Archeologia jakubowa: to jest Kugeltopf z wikipedii, ale w pracy pani Małgosi będą ładniejsze!

Archeologia jakubowa: to jest Kugeltopf z wikipedii, ale w pracy pani Małgosi będą ładniejsze!

Seminarium Gwiazdkowe IA UMK

Drodzy Goście, Czytelnicy, Miłośnicy Archeologii.

Tradycją Instytutu Archeologii UMK w Toruniu jest organizowanie corocznych seminariów gwiazdkowych, prezentujących działalność i odkrycia poszczególnych zakładów i pracowni. Nie inaczej jest i w tym roku, a spotkanie odbędzie się 20.12 (początek o godzinie 9:00). Wprawdzie tym razem Archeologia Jakubowa nie będzie prezentować swojego dorobku, ale nie zabraknie innych ciekawych referatów. Serdecznie polecamy i zapraszamy. Poniżej znajdziecie Państwo program spotkania.

nutcracker_troop-wallpaper-1366x768

Dyrekcja  Instytutu  Archeologii  UMK

informuje,  iż w  dniu  20.12.2016 roku, o godz. 9.00
w  sali  im.  Romana  Jakimowicza rozpocznie  się

Archeologiczne  Seminarium  Gwiazdkowe Instytutu Archeologii UMK w Toruniu — spotkanie  VIII (2016)

9:00–9:20      Otwarcie, wręczenie Nagród im. Romana Jakimowicza w konkursie na najlepszą pracę magisterską, napisaną w Instytucie Archeologii UMK w roku akademickim 20015/2016

Dyrektor Instytutu, prof. dr hab. Wojciech Chudziak

9:20–9:40        Interdyscyplinarne badania jaskiń w środkowej części Jury Polskiej

prof. dr hab. Krzysztof Cyrek, dr Magdalena Sudoł-Procyk, dr Magdalena Krajcarz, dr Łukasz Czyżewski – Zakład Starszej i Środkowej Epoki Kamienia

9:40–10:00      Badania wykopaliskowe Zakładu Młodszej Epoki Kamienia na stanowisku 4 w Kałdusie

dr Kamil Adamczak, mgr Łukasz Kowalski

10:00–10:20    Archeologia epok metali w działalności Zakładu Epok Brązu i Żelaza w 2016 roku

dr hab. Jacek Gackowski – Zakład Epok Brązu i Żelaza

 

10:20–10:35    Dyskusja

10:35–10:40    Przerwa

 

10:40–10:55    Ceramika starożytna jako przedmiot badań archeologa

dr Inga Głuszek – Zakład Archeologii Antycznej

10:55–11:10    Na granicy Imperium – badania wykopaliskowe rzymskiego fortu w Bologa (Rumunia)

dr Jacek Rakoczy – Zakład Archeologii Antycznej

11:10–11:30    Wczesnośredniowieczna obrzędowość pogrzebowa w strefie chełmińsko-dobrzyńskiej. Główne problemy badawcze

dr Jacek Bojarski – Zakład Archeologii Wczesnego Średniowiecza

11:30–11:50    Bitwa pod Beresteczkiem. Przyczynek do badań nad nowożytnymi pobojowiskami

dr hab. Dariusz Poliński, prof. UMK – Zakład Archeologii Późnego Średniowiecza i Nowożytności

 

11:50–12:10  Dyskusja

12:10–12:15  Przerwa

 

12:15–12:35    Podsumowanie badań archeologiczno-architektonicznych zamku krzyżackiego w Kowalewie Pomorskim – co dalej? Badania Zakładu Archeologii Architektury

dr hab. Marcin Wiewióra, prof. UMK, dr Bogusz Wasik, mgr Krzysztof Cackowski, mgr Radosław Cisło – Zakład Archeologii Architektury

12:35–12:55  Łódź jednopienna z Jeziora Lednickiego

dr hab. Andrzej Pydyn, dr Krzysztof Radka – Zakład Archeologii Podwodnej

12:55–13:15  Koprolity jako cenne źródło informacji na temat diety i środowiska

dr hab. Agnieszka M. Noryśkiewicz – Pracownia Rekonstrukcji Środowiska Przyrodniczego

13:15–13.35    Pasy kontuszowe jako źródło do badań nad nowożytną obrzędowością pogrzebową

mgr Magdalena Majorek – Pracownia Dokumentacji i Konserwacji

13:35–14:00    Dyskusja i podsumowanie

Nowa zakładka – podsumowanie badań AD 2015

Tak, jak w tytule 🙂 Zapraszamy serdecznie do nowej zakładki na blogu, stanowiącej podsumowanie naszych prac wykopaliskowych w ubiegłorocznym sezonie. Miłej lektury, podziwiania, wspominania…

Pozdrowienia dla całej ekipy Jakub 2015!!!

Archeologia jakubowa - kulinarno-odpoczynkowe aspekty sezonu 2015 ;)

Archeologia jakubowa – kulinarno-odpoczynkowe aspekty sezonu 2015 😉

Po dłuższej przerwie wpis rocznicowy

Dziś, 18 lipca przypada rocznica. Dokładnie 349 rocznica. Dwa dni po święcie Matki Bożej Szkaplerznej Roku Pańskiego 1667 toruńskie mniszki – benedyktynki kongregacji chełmińskiej – w uroczystej asyście wkroczyły do kościoła św. Jakuba po długoletnich staraniach o jego odzyskanie. Świątynię i klasztor utraciły w latach 50. XVI wieku na rzecz toruńskiej gminy ewangelickiej. I pewnie „podarowałyby” sobie kościół nowomiejski gdyby nie to, że 100 lat później wybitnie nieprzychylne im władze Torunia doprowadziły do zburzenia ich ówczesnego lokum, czyli nadwiślańskiego kościoła Ducha Świętego. Pozbawione klasztoru mniszki rozpoczęły trwający kilkanaście lat i bardzo trudny (doszło nawet do zamachu na ksienię!) proces odzyskania swej dawnej siedziby. Pomogło poparcie katolickiej szlachty i magnaterii. Powróciły do jakubowego zespołu i… rozpoczęła się dla nich praca nad przygotowaniem całej zabudowy dla potrzeb konwentu, ale to już inna historia 🙂 Tak czy inaczej, 18 lipca to w dziejach „naszego” toruńskiego św. Jakuba ważna data.

Wpis dzisiejszy okraszamy fotografią autorstwa Joasi Struwe, zbliżeniem na tylną stronę tarczki pierścionka zakonnego jaki odkryliśmy w 2014 roku – najbardziej osobistej pamiątki po zakonnicach z tego kościoła jaką udało nam się odkryć…

Archeologia jakubowa: pierścionek zakonny toruńskiej benedyktynki...

Archeologia jakubowa: pierścionek zakonny toruńskiej benedyktynki…

Archeologia jakubowa ma już cztery lata!

Dokładnie cztery lata temu wystartował nasz blog. Z tej okazji przypominamy przepiękny wiersz, którym wówczas zaczęliśmy:

” …widziałem w ostatnich latach mnóstwo gotyckich kościołów – i w Kolonii, Wiedniu, Strassburgu, Amiens i Chartres – tego mastodonta gotyku Notre Dame w Paryżu, ale czegoś tak wytwornego jak ten święty Jakub – nie widziałem (…). Obchodziłem go pół godziny naokoło, zapomniałem, że to świątynia, widziałem tylko artystę, jak rozcałowywał wprost każdy kształt, odmierzał proporcje, drżącymi rękoma rozstawiał żebra murów, by jak najwięcej światła i powietrza wprowadzić do wnętrza (…). To święty Jakub, ta – jak lubił go nazywać – smukła, wytworna pantera, przyczajona do skoku. Całymi godzinami siadywali na starym zarosłym cmentarzu, którym był otoczony i z trudem i nabożeństwem odczytywali długi, gotycki napis, ułożony ze złotożółtej i zielonej polewanej cegły, który biegł wokół absydy…”

Stanisław Przybyszewski „Dzień sądu” (1909)

Archeologia jakubowa ma już cztery lata!

Archeologia jakubowa ma już cztery lata!

Nowa wystawa

Staraniem Kasi Błoch i Ani Cichej wreszcie doczekaliśmy się nowej wystawy powykopaliskowej, dokumentującej nasze prace. Tym razem można podziwiać nasze dwa jakubowe sezony badawcze – Szpital 2014 i Jakub 2015, a całość jest do obejrzenia w Galerii na schodach w Instytucie Archeologii UMK.

Archeologia jakubowa: nowa wystawa, strona "szpitalna"

Archeologia jakubowa: nowa wystawa, strona „szpitalna”

Archeologia jakubowa: nowa wystawa, strona "kościelna"

Archeologia jakubowa: nowa wystawa, strona „kościelna”

Omnes viae Romam ducunt

Niektórzy z archeologów jakubowych pozazdrościli Archeologii Jakubowej lansu w internecie i blogowej sławy, i postanowili sami sięgnąć po pióro, a w zasadzie po klawiaturę. Dobrze się stało, bo mają wiedzę i pasję, którą naprawdę warto się dzielić. Oni, czyli on – Qvintvs Cornelivs Capriolvs vel Tomek „Sarna” Sarnowski.

Archeologia jakubowa: Sarna już w Przecznie w 2013 roku obmyślał plan na blog...

Archeologia jakubowa: Sarna już w Przecznie w 2013 roku obmyślał plan na blog…

W ubiegłym tygodniu wystartował blog Castrum et Arena, który prowadzi nasz Sarenka, przepraszamy – Capriolvs. W ten sposób dzieli się on swoją prorzymską pasją, realizowaną zwłaszcza w Legio XXI Rapax. Na blogu będzie można (już można!) poczytać o poważnych kwestiach historycznych, ale też poznać wiele ciekawostek, również o podłożu archeologicznym. Wszystko solidnie przygotowane i opracowane, ładnie napisane. Dobra, Tomku, taka reklama już chyba wystarczy, co?

🙂 A tak na poważnie i bez znajomości – serdecznie polecamy Castrum et Arena! Ciekawy, mądry blog. Dołącza właśnie do elitarnego grona naszych „sznurków znad wykopu prowadzących w ciekawe miejsca” (patrz: pasek boczny).

Sprawy bieżące

Uzupełniliśmy naszą Jakubową bibliografię o informację o dwóch najnowszych publikacjach – jednej toruńskiej, drugiej przeczneńskiej. Obie zawarte są w wydanym właśnie tomie pokonferencyjnym z XIX Sesji Pomorzoznawczej, która odbyła się w Szczecinie w 2013 roku. Polecamy się Waszej uwadze 🙂

Archeologia jakubowa w Przecznie: Ewa rozlewa promienie słoneczne z zielonego, plastikowego wiadra

Archeologia jakubowa w Przecznie: Ewa rozlewa promienie słoneczne z zielonego, plastikowego wiadra 🙂

A z innej beczki – kto spędza świąteczny czas w Toruniu niech zajrzy do Młodzieżowego Centrum Spotkań Młodzieży i zobaczy wspaniałą, pogodną wystawę fotograficzną „Młodość – Stan Ducha” 🙂

Co w Przecznie, co w Toruniu

Na blogu na kilka tygodni znowu zaległa cisza, więc spieszymy teraz z informacjami, co działo się w międzyczasie (i co nas czeka).

Byliśmy w Gdańsku na XX Sesji Pomorzoznawczej, ale o tym już nasi Czytelnicy wiedzą. Z Gdańska wróciliśmy z tomem poprzedniej Sesji, gdzie są nasze dwa artykuły – o badaniach w Przecznie i o badaniach przy toruńskim św. Jakubie. Niebawem dokładne dane bibliograficzne zamieścimy w naszym dziale bibliograficznym.

Kto jest ciekaw usłyszeć podsumowanie tego, co na podstawie kilku sezonów naszych badań można powiedzieć o klasztorze przy kościele św. Jakuba powinien przyjść jutro do Instytutu Archeologii UMK na doroczne Seminarium Gwiazdkowe. Rzecz jasna, nie tylko o „naszym” klasztorze będzie mowa. Prezentowana będzie działalność wszystkich zakładów IA UMK. Warto zajrzeć! http://www.archeologia.umk.pl/o-instytucie/konferencje/archeologiczne-seminarium-gwiazdkowe-instytutu-archeologii-umk-spotkanie-vii-2015

Archeologia jakubowa: biforyjne okienko z dawnego klasztoru jakubowego

Archeologia jakubowa: biforyjne okienko z dawnego klasztoru jakubowego

Tymczasem w Przecznie zakończyła się konserwacja ołtarza głównego. Ujawniła ona m.in. szereg piękności i ciekawostek w obrazie głównym – tureckiego żołnierza, flisaka, księżyc z twarzą… Polecamy wybrać się do Przeczna i zobaczyć samemu wspaniały efekt końcowy, piękne nowe antepedium i płytę mensy.

Archeologia jakubowa w Przecznie: prawie ukończona konserwacja ołtarza głównego

Archeologia jakubowa w Przecznie: prawie ukończona konserwacja ołtarza głównego

Do tego, warto pochylić się nad reliktami średniowiecznego ołtarza, które my – jak wiecie – odkryliśmy, a które trwale wyeksponowano w przeszklonej podłodze prezbiterium. Pamiętacie, że znaleźliśmy tam krzyżacką monetę? Od kilku miesięcy mieszka tam prawdziwy krzyżak. Pająk-krzyżak 🙂 I tak historia znowu, choć tu nieco przewrotnie, zatacza koło…

Konserwacja ołtarza głównego wiązała się również z przeprowadzeniem prac odkrywkowych w samej mensie. To zadanie zlecono nam i… można zobaczyć poniżej jak to wyglądało… Ruszają już też przygotowania do kolejnej konferencji naukowej w Przecznie – 15 kwietnia 2016 r. Zanotujcie sobie!

Archeologia jakubowa w Przecznie: zdjęcie z cyklu "zostawić archeologa samego w kościele..."

Archeologia jakubowa w Przecznie: zdjęcie z cyklu „zostawić archeologa samego w kościele…”

A w cieniu tego wszystkiego czeka ciasto na piernik i marynują się śledzie… 🙂