Po dłuższej przerwie wpis rocznicowy

Dziś, 18 lipca przypada rocznica. Dokładnie 349 rocznica. Dwa dni po święcie Matki Bożej Szkaplerznej Roku Pańskiego 1667 toruńskie mniszki – benedyktynki kongregacji chełmińskiej – w uroczystej asyście wkroczyły do kościoła św. Jakuba po długoletnich staraniach o jego odzyskanie. Świątynię i klasztor utraciły w latach 50. XVI wieku na rzecz toruńskiej gminy ewangelickiej. I pewnie „podarowałyby” sobie kościół nowomiejski gdyby nie to, że 100 lat później wybitnie nieprzychylne im władze Torunia doprowadziły do zburzenia ich ówczesnego lokum, czyli nadwiślańskiego kościoła Ducha Świętego. Pozbawione klasztoru mniszki rozpoczęły trwający kilkanaście lat i bardzo trudny (doszło nawet do zamachu na ksienię!) proces odzyskania swej dawnej siedziby. Pomogło poparcie katolickiej szlachty i magnaterii. Powróciły do jakubowego zespołu i… rozpoczęła się dla nich praca nad przygotowaniem całej zabudowy dla potrzeb konwentu, ale to już inna historia 🙂 Tak czy inaczej, 18 lipca to w dziejach „naszego” toruńskiego św. Jakuba ważna data.

Wpis dzisiejszy okraszamy fotografią autorstwa Joasi Struwe, zbliżeniem na tylną stronę tarczki pierścionka zakonnego jaki odkryliśmy w 2014 roku – najbardziej osobistej pamiątki po zakonnicach z tego kościoła jaką udało nam się odkryć…

Archeologia jakubowa: pierścionek zakonny toruńskiej benedyktynki...

Archeologia jakubowa: pierścionek zakonny toruńskiej benedyktynki…

Archeologia jakubowa ma już cztery lata!

Dokładnie cztery lata temu wystartował nasz blog. Z tej okazji przypominamy przepiękny wiersz, którym wówczas zaczęliśmy:

” …widziałem w ostatnich latach mnóstwo gotyckich kościołów – i w Kolonii, Wiedniu, Strassburgu, Amiens i Chartres – tego mastodonta gotyku Notre Dame w Paryżu, ale czegoś tak wytwornego jak ten święty Jakub – nie widziałem (…). Obchodziłem go pół godziny naokoło, zapomniałem, że to świątynia, widziałem tylko artystę, jak rozcałowywał wprost każdy kształt, odmierzał proporcje, drżącymi rękoma rozstawiał żebra murów, by jak najwięcej światła i powietrza wprowadzić do wnętrza (…). To święty Jakub, ta – jak lubił go nazywać – smukła, wytworna pantera, przyczajona do skoku. Całymi godzinami siadywali na starym zarosłym cmentarzu, którym był otoczony i z trudem i nabożeństwem odczytywali długi, gotycki napis, ułożony ze złotożółtej i zielonej polewanej cegły, który biegł wokół absydy…”

Stanisław Przybyszewski „Dzień sądu” (1909)

Archeologia jakubowa ma już cztery lata!

Archeologia jakubowa ma już cztery lata!

II Konferencja w Przecznie – podsumowanie i fotorelacja

Ten wpis powinien był zostać zamieszczony już jakiś czas temu – taki był plan. Niestety, redakcja z przyczyn zarówno od niej zależnych, jak i niezależnych nie wyrobiła tego założenia… Ale, majówka jest nie tylko od próżnowania, także i od nadrabiania wszelkich zaległości – zatem, możecie oto Drodzy Czytelnicy zobaczyć oczekiwaną foto-opowieść o naszej niedawnej konferencji. Zapraszamy 🙂

Konferencja w Przecznie zrealizowana została 16 kwietnia 2016 r. Było to drugie sympozjum na temat dziejów, badań i odkryć dotyczących przeczeńskiego kościoła i okolicy. Podczas pierwszej konferencji (wrzesień 2014 r. – tu relacja) uwaga skupiona została przede wszystkim na archeologicznym aspekcie poznawania tego miejsca. Tym razem, tematem przewodnim było wyposażenie świątyni. Jednocześnie, konferencja stanowiła centralny punkt obchodów Dnia Ochrony Zabytków w województwie kujawsko-pomorskim.

Zaprezentowanych zostało kilkanaście referatów, które dotykały przeróżnych aspektów wyposażenia, ale przy okazji także dziejów kościoła. Całość uwieńczył wspaniały koncert organowy i prezentacja świetnie wydanej publikacji z pierwszej konferencji. A tak to wyglądało w obiektywie Joasi Struwe:

Archeologia jakubowa w Przecznie: "obowiązkowe" zdjęcie z Przeczna (w kadrze od lewej: Jan Tomaszewski, Ewa Wielocha, Ania Cicha, Adam Musiałowski, ks. Wacław Dokurno) oraz nieco mniej oczywiste widoki z tego miejsca...

Archeologia jakubowa w Przecznie: „obowiązkowe” zdjęcie z Przeczna (w kadrze od lewej: Jan Tomaszewski, Ewa Wielocha, Ania Cicha, Adam Musiałowski, ks. Wacław Dokurno) oraz nieco mniej oczywiste widoki z tego miejsca…

 

Archeologia jakubowa w Przecznie: rozpoczęcie konferencji - powitanie gości przez gospodarza, ks. dr Wacława Dokurno oraz otwarcie spotkania przez Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, mgr Sambora Gawińskiego

Archeologia jakubowa w Przecznie: rozpoczęcie konferencji – powitanie gości przez gospodarza, ks. dr Wacława Dokurno oraz otwarcie spotkania przez Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, mgr Sambora Gawińskiego.

 

Archeologia jakubowa w Przecznie: prof. Ryszard Mączyński zaprezentował bardzo ciekawy referat nt. zabytkowych przeczeńskich paramentów liturgicznych oraz wot; dr Bartłomiej Łyczak omówił snycerskie elementy ołtarzy i prospektu; prof. Jacek Tylicki wnikliwie zanalizował obraz Ukrzyżowania z ołtarza głównego; mgr Aleksander Konieczny w ciekawy i przystępny sposób wprowadził w tajniki dendrochronologii i swoich ustaleń odnośnie stropu, podłóg i drzwi z kościoła.

Archeologia jakubowa w Przecznie: prof. Ryszard Mączyński zaprezentował bardzo ciekawy referat nt. zabytkowych przeczeńskich paramentów liturgicznych oraz wot; dr Bartłomiej Łyczak omówił snycerskie elementy ołtarzy i prospektu; prof. Jacek Tylicki wnikliwie zanalizował obraz Ukrzyżowania z ołtarza głównego; mgr Aleksander Konieczny w ciekawy i przystępny sposób wprowadził w tajniki dendrochronologii i swoich ustaleń odnośnie stropu, podłóg i drzwi z kościoła.

 

Archeologia jakubowa w Przecznie: ołtarze z kościoła pięknieją dzięki pracy mgr Dagmary Kończalskiej oraz mgr Piotra Trybuszewskiego. Z przejęciem i pasją opowiadali oni o swojej pracy nad ołtarzem głównym, a pani Dagmara również omówiła swój proces konserwacji malowidła ściennego z prezbiterium (widoczne za nią na zdjęciu).

Archeologia jakubowa w Przecznie: ołtarze z kościoła pięknieją dzięki pracy mgr Dagmary Kończalskiej oraz mgr Piotra Trybuszewskiego. Z przejęciem i pasją opowiadali oni o swojej pracy nad ołtarzem głównym, a pani Dagmara również omówiła swój proces konserwacji malowidła ściennego z prezbiterium (widoczne za nią na zdjęciu).

 

Archeologia jakubowa w Przecznie: prof. Jan Tajchamn z właściwą tylko sobie erudycją i wnikliwością opowiedział o XVII-wiecznej podłodze i pułapie z przeczeńskiej świątyni; mgr Katarzyna Polak nikomu nie groziła :) tylko w zastępstwie mgr Anny Zaręby z pasją przedstawiła proces restauracji XVII-wiecznych drzwi z kościoła i poczynione przy tej okazji odkrycia; prof. Krystyna Sulkowska-Tuszyńska wraz z mgr Ewą Wielochą "dorzuciły" trochę archeologii, prezentując w ciekawy sposób kwestię trumien i odzieży z grobowca Znanieckich z prezbiterium kościoła.

Archeologia jakubowa w Przecznie: prof. Jan Tajchamn z właściwą tylko sobie erudycją i wnikliwością opowiedział o XVII-wiecznej podłodze i pułapie z przeczeńskiej świątyni; mgr Katarzyna Polak nikomu nie groziła 🙂 tylko w zastępstwie mgr Anny Zaręby z pasją przedstawiła proces restauracji XVII-wiecznych drzwi z kościoła i poczynione przy tej okazji odkrycia; prof. Krystyna Sulkowska-Tuszyńska wraz z mgr Ewą Wielochą „dorzuciły” trochę archeologii, prezentując w ciekawy sposób kwestię trumien i odzieży z grobowca Znanieckich z prezbiterium kościoła.

 

Archeologia jakubowa w Przecznie: oto seria chyba najładniejszych zdjęć portretowych z tego dnia :) Mgr Marian Dorawa z wielką pasją omówił XVII-wieczny pozytyw organowy, a mgr Marcin Łęcki opowieść tę pięknie zobrazował grą na tym instrumencie. Ks. dr Wacław Dokurno opowiedział jak poradził sobie z niełatwym zadaniem, jakim jest właściwe dla ludzi i zabytków ogrzewanie gotyckiej świątyni...

Archeologia jakubowa w Przecznie: oto seria chyba najładniejszych zdjęć portretowych z tego dnia 🙂 Mgr Marian Dorawa z wielką pasją omówił XVII-wieczny pozytyw organowy, a mgr Marcin Łęcki opowieść tę pięknie zobrazował grą na tym instrumencie. Ks. dr Wacław Dokurno opowiedział jak poradził sobie z niełatwym zadaniem, jakim jest właściwe dla ludzi i zabytków ogrzewanie gotyckiej świątyni…

 

Archeologia jakubowa w Przecznie: po zakończeniu obrad specjalna ekipa czekała już na wszystkich uczestników z naręczami pachnących jeszcze farbą drukarską książek z materiałami z poprzedniej konferencji...

Archeologia jakubowa w Przecznie: po zakończeniu obrad specjalna ekipa czekała już na wszystkich uczestników z naręczami pachnących jeszcze farbą drukarską książek z materiałami z poprzedniej konferencji…

 

Archeologia jakubowa w Przecznie: kto miał siły i ochotę mógł się wybrać na krótkie zwiedzanie przestrzeni przeczeńskiej świątyni - z naszą Panią Profesor, opowiadającą o odkrytym przez nas średniowiecznym ołtarzu lub z panią Magdą i panią Małgosią, dzielącymi się swymi pomysłami na zorganizowanie ekspozycji muzealnej w wieży kościoła.

Archeologia jakubowa w Przecznie: kto miał siły i ochotę mógł się wybrać na krótkie zwiedzanie przestrzeni przeczeńskiej świątyni – z naszą Panią Profesor, opowiadającą o odkrytym przez nas średniowiecznym ołtarzu lub z panią Magdą i panią Małgosią, dzielącymi się swymi pomysłami na zorganizowanie ekspozycji muzealnej w wieży kościoła.

 

Archeologia jakubowa w Przecznie: w świetlicy przy plebanii na zmęczonych obradami i kwietniowym chłodem czekały kawa, herbata i przepyszne ciasta. Wreszcie był czas na spokojne zakulisowe, kuluarowe rozmowy...

Archeologia jakubowa w Przecznie: w świetlicy przy plebanii na zmęczonych obradami i kwietniowym chłodem czekały kawa, herbata i przepyszne ciasta. Wreszcie był czas na spokojne zakulisowe, kuluarowe rozmowy…

 

Archeologia jakubowa w Przecznie: oczywiście dla nas największym wydarzeniem był przyjazd "Znanieckiego", czyli potomka osób odkrytych przez nas w przeczeńskim grobowcu. Pan Jan Tomaszewski jest prapraprawnukiem Franciszki i Michała Znanieckich, pochowanych tu właścicieli Przeczna z końca XVIII i XIX wieku. Odnaleziony przez nas dzięki potędze Internetu przybył do nas aż z Krakowa. Nie mogliśmy sobie odmówić całej serii zdjęć z panem Janem (ostatnie jest jednym z nielicznych, na których jest widoczna nasza pani fotograf, a to dlatego, że za aparatem pana Jana stanęła Pani Profesor :) )

Archeologia jakubowa w Przecznie: oczywiście dla nas największym wydarzeniem był przyjazd „Znanieckiego”, czyli potomka osób odkrytych przez nas w przeczeńskim grobowcu. Pan Jan Tomaszewski jest prapraprawnukiem Franciszki i Michała Znanieckich, pochowanych tu właścicieli Przeczna z końca XVIII i XIX wieku. Odnaleziony przez nas dzięki potędze Internetu przybył do nas aż z Krakowa. Nie mogliśmy sobie odmówić całej serii zdjęć z panem Janem (ostatnie jest jednym z nielicznych, na których jest widoczna nasza pani fotograf, a to dlatego, że za aparatem pana Jana stanęła Pani Profesor 🙂 )

 

Archeologia jakubowa w Przecznie: Jan Tomaszewski z krwi Znanieckich przed "szafą Znanieckich", gdzie zgromadzone zostały zakonserwowane elementy ubioru wydobyte z grobowca Znanieckich. Pan Jan przywiózł nam efekty swoich dociekań genealogicznych - rozległe drzewa i materiały. Nasze miny chyba wyrażają wszystko, co mamy na ten temat do powiedzenia... :)

Archeologia jakubowa w Przecznie: Jan Tomaszewski z krwi Znanieckich przed „szafą Znanieckich”, gdzie zgromadzone zostały zakonserwowane elementy ubioru wydobyte z grobowca Znanieckich. Pan Jan przywiózł nam efekty swoich dociekań genealogicznych – rozległe drzewa i materiały. Nasze miny chyba wyrażają wszystko, co mamy na ten temat do powiedzenia… 🙂

 

Archeologia jakubowa w Przecznie: po każdej konferencji jest spotkanie towarzyskie. Po każdym spotkaniu towarzyskim jest afterparty. Tak wyglądało nasze... :)

Archeologia jakubowa w Przecznie: po każdej konferencji jest spotkanie towarzyskie. Po każdym spotkaniu towarzyskim jest afterparty. Tak wyglądało nasze… 🙂

Podsumowując – jak to w Przecznie – było super! Ciekawie, sympatycznie, o przeszłości z perspektywami na przyszłość!

Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków w Przecznie

Dokładnie za 10 dni, 16 kwietnia br., zapraszamy serdecznie do Przeczna na kolejną już konferencję naukową poświęconą temu przepięknemu miejscu! Będzie to okazja by posłuchać przeróżnych ciekawostek (tym razem głównie na temat wnętrza świątyni), spotkać badaczy tego miejsca, a jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, także potomków rodziny Znanieckich, którą to – jak wiedzą Czytelnicy naszego bloga – udało nam się odkryć i zidentyfikować w toku prowadzonych tu prac badawczych w 2012 roku. Ksiądz Dokurno pracuje też z całych sił byśmy mogli tego dnia cieszyć się nową książką o Przecznie – wydawnictwem z poprzedniej konferencji. Zatem, na pewno warto w tę kwietniową sobotę zawitać do Przeczna 🙂

Poniżej załączamy ramowy program spotkania.

Archeologia jakubowa w Przecznie: ZAPRASZAMY DO PRZECZNA!

Archeologia jakubowa w Przecznie: ZAPRASZAMY DO PRZECZNA!

Konferencja naukowa

„Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Przecznie – Wystrój i wyposażenie”

w ramach wojewódzkich obchodów Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków

Sobota  – 16 kwietnia  2016 r. – godz. 12 – kościół Podwyższenia  Krzyża Świętego  w Przecznie

 

Współorganizatorzy:

Urząd Marszałkowski,

Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków,

Instytut Archeologii UMK,

Katedra Historii Sztuki i Kultury UMK,

Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Przecznie.

Honorowy Patronat:

Biskup Toruński Andrzej Suski

 

Wykłady

– mgr Sambor Gawiński – Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków

– prof. dr hab. inż. arch. Jan Tajchman – Konserwacja XVII-wiecznej podsufitki i podłogi             

– dr hab. Jacek Tylicki, prof. UMK – Obrazu Ukrzyżowania z ołtarza głównego                   

– dr Bartłomiej Łyczak – Ołtarz główny i ołtarze boczne                                                               

–  mgr Dagmara Kończalska – Konserwacja ołtarza głównego                                                    

– mgr Piotr Trybuszewski – Konstrukcja ołtarza głównego i drzwi wejściowych                 

– mgr Anna Zaręba – Konserwacja XVII-wiecznych drzwi wejściowych                                 

– dr hab. Ryszard Mączyński, prof. UMK – Zabytki sztuki złotniczej                                         

– dr hab. Krystyna Sulkowska-Tuszyńska, prof. UMK – Grobowiec  rodziny Znanieckich

– mgr Ewa Wielocha  – Wyposażenie grobowca rodziny Znanieckich                                      

– ks. dr Wacław Dokurno – Nowoczesne ogrzewanie gotyckiej świątyni

– mgr Marian Dorawa – XVII-wieczny instrument organowy                                                    

– mgr Ewa Sawoszczuk – Koncert organowy

Święto Uczelni AD 2016

Dziś przypada rocznica urodzin Mikołaja Kopernika, a zatem także i święto uniwersytetu noszącego imię Wielkiego Astronoma. Tradycyjnie w dniu tym swoje dyplomy doktorskie odbierają Ci, którzy obronili swoją pracę doktorską w ciągu ostatniego roku. Dla toruńskiej archeologii ten rok był szczególnie udany, gdyż wypromowanych zostało aż czterech doktorów archeologii – dwóch z pradziejów i dwóch ze średniowiecza/nowożytności :). Troje z nich dumnie pręży się na fotografii poniżej.

Wszystkim związanym z UMK w dniu Święta Uczelni życzymy niekończącej się pasji i możliwości jej realizacji…!

Archeologia jakubowa: młodzi doktorzy archeologii dr Bogusz Wasik, dr Beata Bielińska-Majewska, dr Anna Cicha

Archeologia jakubowa: młodzi doktorzy archeologii dr Bogusz Wasik, dr Beata Bielińska-Majewska, dr Anna Cicha

Nowa wystawa

Staraniem Kasi Błoch i Ani Cichej wreszcie doczekaliśmy się nowej wystawy powykopaliskowej, dokumentującej nasze prace. Tym razem można podziwiać nasze dwa jakubowe sezony badawcze – Szpital 2014 i Jakub 2015, a całość jest do obejrzenia w Galerii na schodach w Instytucie Archeologii UMK.

Archeologia jakubowa: nowa wystawa, strona "szpitalna"

Archeologia jakubowa: nowa wystawa, strona „szpitalna”

Archeologia jakubowa: nowa wystawa, strona "kościelna"

Archeologia jakubowa: nowa wystawa, strona „kościelna”

Omnes viae Romam ducunt

Niektórzy z archeologów jakubowych pozazdrościli Archeologii Jakubowej lansu w internecie i blogowej sławy, i postanowili sami sięgnąć po pióro, a w zasadzie po klawiaturę. Dobrze się stało, bo mają wiedzę i pasję, którą naprawdę warto się dzielić. Oni, czyli on – Qvintvs Cornelivs Capriolvs vel Tomek „Sarna” Sarnowski.

Archeologia jakubowa: Sarna już w Przecznie w 2013 roku obmyślał plan na blog...

Archeologia jakubowa: Sarna już w Przecznie w 2013 roku obmyślał plan na blog…

W ubiegłym tygodniu wystartował blog Castrum et Arena, który prowadzi nasz Sarenka, przepraszamy – Capriolvs. W ten sposób dzieli się on swoją prorzymską pasją, realizowaną zwłaszcza w Legio XXI Rapax. Na blogu będzie można (już można!) poczytać o poważnych kwestiach historycznych, ale też poznać wiele ciekawostek, również o podłożu archeologicznym. Wszystko solidnie przygotowane i opracowane, ładnie napisane. Dobra, Tomku, taka reklama już chyba wystarczy, co?

🙂 A tak na poważnie i bez znajomości – serdecznie polecamy Castrum et Arena! Ciekawy, mądry blog. Dołącza właśnie do elitarnego grona naszych „sznurków znad wykopu prowadzących w ciekawe miejsca” (patrz: pasek boczny).