Wykopaliska św. Jakub – sezon 2010

O pracach w II sezonie badawczym… 

Badania w roku 2010 trwały od 30 sierpnia do 22 września. Założyliśmy wówczas dwa wykopy w przestrzeni pomiędzy południowym ciągiem kaplic bocznych kościoła a budynkiem dawnego klasztoru. Wykop W-4/10 (o wymiarach 2 x 3,7 m) usytuowano w obejściu wokół kościoła, równolegle względem pierwszej od wschodu kaplicy bocznej. Drugi z wykopów – W-5/10 (o wymiarach 2,5 x 3 m), był prostopadły względem osi kościoła i stykał się z północną ścianą budynku poklasztornego.

Archeologia jakubowa – badania 2010 – Damian Zawada, Marta Mandryto, Ola Grzyb i Natalia Grzeszczyk, Magda Czadrowska i Bartek Rzepkowski

Celami badawczymi było: rozpoznanie przestrzeni pomiędzy świątynią a gotyckim domem klasztornym (wraz ze zbadaniem czy w miejscu tym istniała jakaś dodatkowa zabudowa); odsłonięcie i zbadanie fundamentów budynku klasztornego; określenie czy po tej stronie kościoła również funkcjonował cmentarz.

Archeologia jakubowa – badania 2010 – Mateusz Magalski, Kasia Błoch i Magda Szczepaniak, Monika Paterka

 W toku prac nie natrafiono na pozostałości jakiejkolwiek dodatkowej zabudowy – czy to murowanej, czy drewnianej.  Ponadto, okazało się, iż północny fundament budynku poklasztornego został (najpewniej w XIX stuleciu) pokryty warstwą izolacyjną z zaprawy i smoły, która przesłoniła jego wyższe partie. Niemniej, udało się rozpoznać zarówno dolne odsadzki i stopę fundamentu, jak i szerokoprzestrzenny wkop pod jego budowę.

Archeologia jakubowa – badania 2010 – Marta Józefecka, Ania Smetana, Asia Struwe, Ania Cicha

 Potwierdziło się, iż na południe od świątyni w okresie średniowiecznym i nowożytnym istniał cmentarz. Rozpoznaliśmy w sumie 9 poziomów pochówków i wydzieliliśmy 32 groby. Antropolog – dr Jarosław Bednarek z Collegium Medicum UMK, ostatecznie spośród wszystkich kości z sezonu 2010 wydzielił szczątki 67 osób. Wyraźnie zaznaczają się różnicę w strukturze wieku i płci, a także w wyposażeniu zmarłych względem odkryć z lat 2008 i 2011. Wystarczy powiedzieć, że natrafiliśmy zaledwie na kilka śladów po tzw. wiankach grobowych (patrz: Wykopaliska – sezon 2008 oraz  Wykopaliska – sezon 2011). Obserwacje te prowadzą nas do konkluzji o istnieniu różnych stref cmentarnych wokół kościoła św. Jakuba, gdzie kwatera między świątynią a klasztorem przeznaczona była dla mniej zamożnych parafian lub osób za życia pracujących dla jakubowego konwentu.

Archeologia jakubowa – badania 2010 – Magda Czadrowska, Michał Tonta i Marta Józefecka, poniżej: prof. Sulkowska-Tuszyńska z diecezjalnym konserwatorem zabytków – ks. prałatem Stanisławem Kardaszem, księdzem biskupem diecezji toruńskiej Andrzejem Suskim oraz proboszczem parafii św. Jakuba – księdzem Wojciechem Kiedrowiczem

Pośród zabytków pozyskanych w trakcie II sezonu badań warto zwrócić uwagę na dwa wydaje się bardzo osobiste przedmioty, tj.: niewielki brązowy krzyżyk-medalik o formie krzyża greckiego prawdopodobnie z pozostałościami napisu oraz obrączkę z przypuszczalnie srebrnej taśmy zdobionej ornamentem roślinnym.

Z badań w sezonie 2010 pochodzi także piękne znalezisko zespołu 21 dużych fragmentów kafli piecowych, najpewniej XVIII-wiecznych. Wszystkie one były bogato ornamentowane, a część posiadała zielonkawe szkliwo. Przypuszczalnie kafle pochodzą z pomieszczeń pobliskiego klasztoru.

Archeologia jakubowa – badania 2010 – my przy dokumentacji rysunkowej w wykopie W-4/10 oraz przy wykopie W-5/10 z prof. Krzysztofem Cyrkiem

W trakcie prac napotykano na liczne fragmenty naczyń ceramicznych późnośredniowiecznych i nowożytnych. Pozyskano także znaczny zbiór ułamków naczyń szklanych i fragmentów szyb okiennych, wreszcie szereg bardzo zniszczonych przedmiotów żelaznych – głównie ćwieków i okuć trumiennych. Odnaleziono również kilka fragmentów kształtek ceglanych i cegieł pokrytych glazurą.

Ostatnim etapem prac w 2010 roku był ponowny pochówek kości ludzkich wydobytych z terenu wokół kościoła w trakcie badań w roku 2008. Kości zostały przebadane antropologicznie i teraz starannie złożono je z powrotem na dawnym cmentarzu jakubowym, tworząc rodzaj ossuariów w wykopach archeologicznych z 2010 roku.

Archeologia jakubowa – badania 2010 – ponowny pochówek kości z badań w roku 2008

Na koniec warto jeszcze nadmienić, że badania w tym sezonie nie miały charakteru ćwiczeń terenowych i wszyscy studenci, biorący udział w pracach byli tu wolontariuszami!

Badania w 2010 roku przyniosły istotne dane na temat przykościelnego cmentarza, a tym samym populacji i kultury funeralnej mieszczan nowomiejskich. Niestety, w kwestii rozpoznania klasztoru cysterek-benedyktynek nie dały spodziewanych rezultatów, zostawiając tym samym archeologom pole do działania na kolejne sezony…

Nasza ekipa:

dr hab. Krystyna Sulkowska-Tuszyńska, prof. UMK

Archeologia jakubowa – badania 2010 – prof. Sulkowska-Tuszyńska, „nasz” piękny kościół i praca w wykopie W-4/10

mgr Mariusz Tuszyński

Archeologia jakubowa – badania 2010 – Mariusz Tuszyński i kościół św. Jakuba…

mgr Anna Cicha, mgr Joanna Struwe

mgr Katarzyna Błoch, Magda Czadrowska, Natalia Grzeszczyk, Aleksandra Grzyb, Marta Józefecka, Mateusz Magalski, Marta Mandryto, Łukasz Modzelewski, Monika Paterka, Bartłomiej Rzepkowski, Tomasz Sarnowski, Anna Smetana, Magdalena Szczepaniak, Marcin Tonta, Damian Zawada i mgr Przemysław Gajewski (kierowca ekspedycji).

Archeologia jakubowa – badania 2010 – my z prof. Jackiem Gzellą, dziekanem Wydziału Nauk Historycznych UMK

Archeologia jakubowa – badania 2010 – my na wesoło 🙂

Podziękowania za pomoc w organizacji i przeprowadzeniu wykopalisk AD 2010 kierujemy do:

Proboszcza parafii św. Jakuba Apostoła w Toruniu ks. Wojciecha Kiedrowicza 

Prorektora ds. Badań Naukowych i Współpracy z Zagranicą UMK prof. dr hab. Andrzeja Tretyna

Dziekana Wydziału Nauk Historycznych UMK prof. dr hab. Jacka Gzelli 

Kierownika Działu Remontów UMK mgr Waldemara Rujnera

Pani mgr Barbary Szot

i naszej niezrównanej mgr Wandy Godziątkowskiej 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s